2021 | Επεισόδιο 13/13 | HD
Η ελληνική επανάσταση του 1821 είναι ένα από τα ριζοσπαστικά, εθνικά και δημοκρατικά κινήματα των αρχών του 19ου αιώνα που επηρεάστηκαν από τη διάδοση των ιδεών του Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης. Η σειρά προσπαθεί να περιγράψει ευσύνοπτα και σαφώς την συναρπαστική εκείνη περίοδο του επαναστατικού Αγώνα, ως ευκαιρία για τον γενικότερο αναστοχασμό της πορείας του ελληνικού κράτους που προέκυψε από την Επανάσταση μέχρι σήμερα.
Υπό μορφή θεμάτων θα ανατρέξουμε από την περίπλοκη αρχή του κινήματος, με την οργάνωση της Φιλικής Εταιρείας, τη στάση της ηγεσίας του ορθόδοξου κλήρου και τη θέση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας έναντί της, έως την συγκεχυμένη εξέλιξη του αγώνα και τη στάση των Μεγάλων Δυνάμεων που καθόρισε την επιτυχή έκβασή της. Παράλληλα με τα πολεμικά και πολιτικά γεγονότα, θα αναδειχθούν και άλλες όψεις της ζωής στα χρόνια της επανάστασης, που αφορούν τη θεσμική οργάνωση και λειτουργία του κράτους, την οικονομία, το ρόλο του κλήρου κ.ά.
Υπό μορφή θεμάτων θα ανατρέξουμε από την περίπλοκη αρχή του κινήματος, με την οργάνωση της Φιλικής Εταιρείας, τη στάση της ηγεσίας του ορθόδοξου κλήρου και τη θέση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας έναντί της, έως την συγκεχυμένη εξέλιξη του αγώνα και τη στάση των Μεγάλων Δυνάμεων που καθόρισε την επιτυχή έκβασή της. Παράλληλα με τα πολεμικά και πολιτικά γεγονότα, θα αναδειχθούν και άλλες όψεις της ζωής στα χρόνια της επανάστασης, που αφορούν τη θεσμική οργάνωση και λειτουργία του κράτους, την οικονομία, το ρόλο του κλήρου κ.ά.
Από πού άντλησαν τις πληροφορίες που χρειάστηκαν οι ιστορικοί της επανάστασης για να συνθέσουν τα έργα τους κατά το παρελθόν;
Και από πού συνεχίζουν να αντλούν σήμερα και θα αντλούν και στο μέλλον οι ιστορικοί τις πληροφορίες που κι αυτοί χρειάζονται για τις δικές τους προσεγγίσεις και συνθέσεις;
Από τις πηγές.
Δηλαδή, από έγγραφα που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια της επανάστασης, δημόσια και ιδιωτικά, από κατάστιχα που κρατούσαν οι αρχές, από τα απομνημονεύματα που έγραψαν σημαντικές προσωπικότητες και λιγότερο επιφανείς μαχητές ή πολιτικοί της επανάστασης, ακόμα και από εφημερίδες της εποχής και από αντικείμενα που φυλάσσονται σε μουσεία, όπως όπλα ή φορεσιές και άλλα.
Φυσικά, υπάρχουν ορισμένα ερωτήματα για την επανάσταση, στα οποία δεν μπορούμε να απαντήσουμε με το υλικό, που μας προσφέρουν οι πηγές.
Ένα παράδειγμα: Τι γνώριζαν οι πολεμιστές της Επανάστασης, οι χωρικοί που άφησαν τις δουλειές τους και πήγαιναν σε έναν πόλεμο, του οποίου δεν γνώριζαν την έκβαση;
Τι γνώριζαν για τις προοπτικές που είχε η επανάσταση στην οποία συμμετείχαν;
Τι γνώριζαν για το τι σημαίνει εθνικό κράτος ευρωπαϊκού τύπου;
Δεν τα ξέρουμε αυτά.
Θα θέλαμε να γνωρίζουμε: Πόσο εύκολα και πόσο φυσικά υιοθέτησαν το εθνικό όνομα «Έλληνες», το οποίο ως τότε, από όσο γνωρίζουμε τουλάχιστον, το χρησιμοποιούσαν κυρίως οι γραμματισμένοι Έλληνες;
Και από πού συνεχίζουν να αντλούν σήμερα και θα αντλούν και στο μέλλον οι ιστορικοί τις πληροφορίες που κι αυτοί χρειάζονται για τις δικές τους προσεγγίσεις και συνθέσεις;
Από τις πηγές.
Δηλαδή, από έγγραφα που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια της επανάστασης, δημόσια και ιδιωτικά, από κατάστιχα που κρατούσαν οι αρχές, από τα απομνημονεύματα που έγραψαν σημαντικές προσωπικότητες και λιγότερο επιφανείς μαχητές ή πολιτικοί της επανάστασης, ακόμα και από εφημερίδες της εποχής και από αντικείμενα που φυλάσσονται σε μουσεία, όπως όπλα ή φορεσιές και άλλα.
Φυσικά, υπάρχουν ορισμένα ερωτήματα για την επανάσταση, στα οποία δεν μπορούμε να απαντήσουμε με το υλικό, που μας προσφέρουν οι πηγές.
Ένα παράδειγμα: Τι γνώριζαν οι πολεμιστές της Επανάστασης, οι χωρικοί που άφησαν τις δουλειές τους και πήγαιναν σε έναν πόλεμο, του οποίου δεν γνώριζαν την έκβαση;
Τι γνώριζαν για τις προοπτικές που είχε η επανάσταση στην οποία συμμετείχαν;
Τι γνώριζαν για το τι σημαίνει εθνικό κράτος ευρωπαϊκού τύπου;
Δεν τα ξέρουμε αυτά.
Θα θέλαμε να γνωρίζουμε: Πόσο εύκολα και πόσο φυσικά υιοθέτησαν το εθνικό όνομα «Έλληνες», το οποίο ως τότε, από όσο γνωρίζουμε τουλάχιστον, το χρησιμοποιούσαν κυρίως οι γραμματισμένοι Έλληνες;
Ομιλητές: Γιάννης Κόκκωνας, Καθηγητής Βιβλιολογίας-Βιβλιογραφίας - Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Μαρία Ευθυμίου, Καθηγήτρια Ιστορίας - ΕΚΠΑ,
Σίμος Μποζίκης, Δρ Οικονομικής Ιστορίας - Ιόνιο Πανεπιστήμιο,
Αλεξάνδρα Σφοίνη, Ερευνήτρια Ε.Ι.Ε,
Βαγγέλης Σαράφης, Υποψήφιος Διδάκτωρ Ιστορίας - ΕΚΠΑ
Επιστημονικοί Συνεργάτες: Αντώνης Κλάψης - Μανόλης Κούμας
Σύμβουλος Επεισοδίου: Γιάννης Κόκκωνας
Σίμος Μποζίκης, Δρ Οικονομικής Ιστορίας - Ιόνιο Πανεπιστήμιο,
Αλεξάνδρα Σφοίνη, Ερευνήτρια Ε.Ι.Ε,
Βαγγέλης Σαράφης, Υποψήφιος Διδάκτωρ Ιστορίας - ΕΚΠΑ
Επιστημονικοί Συνεργάτες: Αντώνης Κλάψης - Μανόλης Κούμας
Σύμβουλος Επεισοδίου: Γιάννης Κόκκωνας
